Vitamin K2 MK-7 เหมือนกัน…แต่ผลที่วัดได้ต่างกัน | เจาะลึก All-trans MK-7 และรายละเอียดด้านคุณภาพวัตถุดิบ
ในทางวิทยาศาสตร์ ความแตกต่างของโครงสร้างโมเลกุล แม้เพียงเล็กน้อย ก็อาจส่งผลต่อฤทธิ์ทางชีวภาพของสารชนิดหนึ่งได้ Vitamin K2 เป็นหนึ่งในตัวอย่างที่น่าสนใจ เพราะนอกจากบทบาทในการช่วยให้โปรตีนบางชนิดในร่างกายทำงานได้ตามปกติแล้ว รูปแบบของโมเลกุลก็เป็นอีกหนึ่งรายละเอียดที่มีความสำคัญ
ก่อนหน้านี้เภสัชกร ได้พาไปทบทวนกลไกของ Vitamin K2 ผ่านกระบวนการ Carboxylation ซึ่งช่วยให้โปรตีนสำคัญ เช่น Osteocalcin และ Matrix Gla Protein (MGP) อยู่ในรูปที่พร้อมทำงาน โดยโปรตีนเหล่านี้เกี่ยวข้องกับการทำงานของกระดูกและการควบคุมการสะสมแคลเซียมในเนื้อเยื่อต่าง ๆ
แต่เมื่อมองลึกลงไปถึงระดับโครงสร้างโมเลกุล ยังมีอีกหนึ่งรายละเอียดที่น่าสนใจ แม้จะเป็น Vitamin K2 ในรูปแบบ MK-7 เหมือนกัน ก็ไม่ได้หมายความว่าจะมีฤทธิ์ทางชีวภาพที่วัดได้เท่ากันเสมอไป
บทความนี้เภสัชกร จะพาไปทำความเข้าใจความแตกต่างระหว่าง All-trans MK-7 และ Cis-MK-7 พร้อมเจาะลึกข้อมูลจากเอกสารวิเคราะห์คุณภาพวัตถุดิบ (Certificate of Analysis: COA) ของ Vitamin K2 ที่เลือกใช้ใน ENEL Vital K2Plus
1. All-trans MK-7 กับ Cis-MK-7 ต่างกันอย่างไร?
Vitamin K2 มีหลายรูปแบบ โดยหนึ่งในรูปแบบที่ได้รับความสนใจคือ MK-7 (Menaquinone-7) แม้จะเป็น MK-7 เหมือนกัน แต่สามารถมีโครงสร้างโมเลกุลที่แตกต่างกันได้ โดยเฉพาะการจัดเรียงอะตอมบริเวณพันธะคู่ ซึ่งเรียกว่า Geometric Isomers อธิบายให้เข้าใจง่าย ๆ คือ มีองค์ประกอบทางเคมีเหมือนกัน แต่มีการจัดเรียงอะตอมบางตำแหน่งแตกต่างกัน ความแตกต่างเล็ก ๆ ในระดับโมเลกุลนี้ อาจส่งผลต่อฤทธิ์ทางชีวภาพของ Vitamin K2 ได้
All-trans MK-7 เป็นรูปแบบที่มีฤทธิ์ทางชีวภาพของวิตามิน K ช่วยให้โปรตีนที่ต้องอาศัยวิตามิน K ทำงานได้ตามปกติ
Cis-MK-7 เป็นรูปแบบที่มีโครงสร้างโมเลกุลแตกต่างจาก All-trans โดย Cis isomers ที่ศึกษาในงานวิจัยพบว่ามีฤทธิ์ทางชีวภาพต่ำกว่าในระบบการทดลอง
งานวิจัยพบความแตกต่างอย่างไร?
Cirilli และคณะ (2022) ศึกษาความแตกต่างของ MK-7 isomers พบว่า All-trans MK-7 มี Carboxylative activity สูงกว่า Cis-MK-7 isomers ผลการศึกษานี้สะท้อนให้เห็นว่า แม้จะเป็น MK-7 เหมือนกัน แต่การจัดเรียงโครงสร้างโมเลกุลสามารถส่งผลต่อฤทธิ์ทางชีวภาพที่ตรวจวัดได้
Ref: Cirilli et al., 2022.

2. Carboxylative Activity คืออะไร?
Carboxylative activity คือความสามารถของ Vitamin K2 ในการ “เปิดใช้งานโปรตีน” ในร่างกาย ให้จับแคลเซียม (แร่ธาตุ) ได้ เพื่อพาแคลเซียมไปเกาะกระดูกได้ดีขึ้น ตัวอย่างเช่น โปรตีน Osteocalcin ซึ่งเกี่ยวข้องกับการจับแคลเซียมในโครงสร้างกระดูก และต้องอาศัย Vitamin K2 ในกระบวนการ Carboxylation เพื่อให้โปรตีนอยู่ในรูปที่พร้อมทำงาน
ดังนั้น เมื่อกล่าวว่า All-trans MK-7 มี Carboxylative activity สูงกว่า จึงหมายถึง ในการทดลอง All-trans MK-7 สนับสนุนกระบวนการเปิดใช้งานโปรตีนที่ต้องอาศัยวิตามิน K ได้มากกว่า Cis-MK-7 isomers
Ref: Cirilli et al., 2022; Gundberg et al., 2012.
3. เบื้องหลัง All-trans MK-7 ที่ แบรนด์ ENEL (เอเนล) เลือกใช้
เมื่อเข้าใจความแตกต่างระหว่าง All-trans และ Cis-MK-7 แล้ว อีกหนึ่งประเด็นที่น่าสนใจคือ รายละเอียดด้านคุณภาพของวัตถุดิบ สำหรับ ENEL Vital K2Plus เราเลือกใช้วัตถุดิบ Microencapsulated Vitamin K2 (All-trans MK-7) โดยมีรายละเอียดสำคัญสองส่วน ได้แก่ เทคโนโลยีการเตรียมวัตถุดิบ และข้อมูลจากเอกสารตรวจวิเคราะห์คุณภาพ
3.1 เทคโนโลยี Microencapsulation
Microencapsulation คือเทคโนโลยีการห่อหุ้มสารสำคัญด้วยวัสดุที่เหมาะสม เพื่อช่วยปกป้องสารจากปัจจัยภายนอกที่อาจส่งผลต่อความคงตัว สำหรับ Vitamin K2 เทคโนโลยีนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยลดการสัมผัสกับปัจจัยต่าง ๆ เช่น แสงและความชื้น ซึ่งอาจส่งผลต่อสารสำคัญระหว่างการจัดเก็บ
3.2 เจาะลึก Certificate of Analysis (COA)
Certificate of Analysis หรือ COA คือเอกสารแสดงผลการตรวจวิเคราะห์คุณภาพของวัตถุดิบตามรายการทดสอบที่กำหนด สำหรับวัตถุดิบ Microencapsulated Vitamin K2 ที่ ENEL เลือกใช้ มีการตรวจวิเคราะห์ด้วยเทคนิค HPLC (High-Performance Liquid Chromatography) ซึ่งใช้แยกและวิเคราะห์ปริมาณสารสำคัญ
เอกสาร COA รายงานผลว่า Total all-trans K2 MK-7 = 1.03% หมายความว่า ในวัตถุดิบ 100 กรัม มี All-trans MK-7 ที่ตรวจวิเคราะห์พบประมาณ 1.03 กรัม หรือเทียบเท่า 10.3 มิลลิกรัมต่อวัตถุดิบ 1 กรัม

4. Vitamin K2 ใน ENEL Vital K2Plus
ENEL Vital K2Plus มี Vitamin K2 (MK-7) 75 ไมโครกรัมต่อแคปซูล โดยเลือกใช้วัตถุดิบ Microencapsulated Vitamin K2 (All-trans MK-7)
ตัวเลขสำคัญสองส่วนที่ควรแยกความหมาย ได้แก่
- 75 ไมโครกรัมต่อแคปซูล คือปริมาณ Vitamin K2 (MK-7) ในสูตรผลิตภัณฑ์
- 1.03% ใน COA คือปริมาณ All-trans MK-7 ที่ตรวจพบในวัตถุดิบ
ตัวเลขทั้งสองใช้บอกข้อมูลคนละส่วน
5. ทำไมรายละเอียดด้านคุณภาพวัตถุดิบจึงมีความสำคัญ?
การพิจารณาผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ไม่ได้มีเพียงชื่อสารสำคัญหรือปริมาณที่ระบุบนฉลากเท่านั้น รายละเอียดอื่น ๆ เช่น รูปแบบของสารสำคัญ เทคโนโลยีการเตรียมวัตถุดิบ และข้อมูลจากการตรวจวิเคราะห์คุณภาพ ล้วนช่วยให้เข้าใจวัตถุดิบที่ใช้ในสูตรผลิตภัณฑ์ได้มากขึ้น
สำหรับแบรนด์ ENEL(เอเนล) เราให้ความสำคัญกับการพิจารณาข้อมูลเหล่านี้ประกอบการคัดเลือกวัตถุดิบ เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์บนพื้นฐานของข้อมูลทางวิทยาศาสตร์
บทสรุป | รายละเอียดเล็ก ๆ ใน MK-7 ที่มีความหมาย
แม้จะเป็น Vitamin K2 ในรูปแบบ MK-7 เหมือนกัน แต่ความแตกต่างของโครงสร้างโมเลกุลระหว่าง All-trans และ Cis อาจส่งผลต่อฤทธิ์ทางชีวภาพที่ตรวจวัดได้ งานวิจัยของ Cirilli และคณะ (2022) แสดงให้เห็นว่า All-trans MK-7 มี Carboxylative activity สูงกว่า Cis isomers จึงเป็นอีกหนึ่งเหตุผลที่การพิจารณา Vitamin K2 ไม่ควรมองเพียงชื่อ MK-7 หรือปริมาณสารสำคัญเท่านั้น แต่ควรให้ความสำคัญกับรายละเอียดด้านวัตถุดิบและข้อมูลการตรวจวิเคราะห์ประกอบด้วย
ENEL Vital K2Plus เลือกใช้ Microencapsulated Vitamin K2 (All-trans MK-7) พร้อมเอกสาร COA ประกอบการพิจารณาคุณภาพวัตถุดิบ รายละเอียดเล็ก ๆ ทางวิทยาศาสตร์ คือส่วนหนึ่งของความใส่ใจในการพัฒนาผลิตภัณฑ์
Pharmacist-Led • Evidence-Based Formulation
บทความโดย
ภญ.นวพร สุขเดโชสว่าง
Pharmacist Nawaporn Sukdashosavang, B.Pharm (Mahidol University)
เภสัชกรผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนเภสัช มีประสบการณ์ด้านอาหารเสริมและสุขภาพองค์รวมมากกว่า 10 ปี
เอกสารอ้างอิง
- Cirilli et al. (2022). BioFactors, 48(5), 1129–1136.
- Gundberg CM, Lian JB, Booth SL. (2012). Vitamin K-dependent carboxylation of osteocalcin: friend or foe? Advances in Nutrition, 3(2), 149–157.
- Certificate of Analysis (COA) — Microencapsulated Vitamin K2 All-trans MK-7 ของวัตถุดิบที่ใช้ใน ENEL Vital K2Plus
หมายเหตุ: คำว่า “พาแคลเซียมไปเกาะกระดูก” เป็นคำอธิบายเชิงเปรียบเทียบเพื่อให้เข้าใจง่าย โดยกลไกจริง Vitamin K2 ช่วยในกระบวนการ Carboxylation ของโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับการจับแคลเซียม ไม่ได้ทำหน้าที่ขนส่งแคลเซียมโดยตรง



